EduTrend Tygodnia nr 36: Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich - EduTrend Tygodnia. Zainspirowani Lubelszczyzną

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to święto organizowane przez UNESCO w celu propagowania książki, czytania i ochrony własności intelektualnej. Data 23 kwietnia jest umowna, ponieważ w tym dniu urodzili się lub zmarli znani pisarze, jak Miguel de Cervantes, William Szekspir, Vladimir Nabokov. Pomysł obchodów święta zrodził się w Katalonii i związany jest z patronem Hiszpanii – Świętym Jerzym. Zgodnie z tradycją obdarowywano w ten dzień kobiety czerwonymi różami, a z czasem one zaczęły odwzajemniać się mężczyznom książkami.

Książka od czasów starożytnych jest jednym z najciekawszych wynalazków człowieka. Jej różnorodna forma pasjonuje ludzi do dzisiaj i ma bardzo pozytywny wpływ na mózg człowieka, jego kondycję psychiczną i wielostronny rozwój. W Lublinie i na Lubelszczyźnie książka ma swoją historię zapisaną w twórczości poetów, pisarzy, miejscach i wydarzeniach historycznych oraz kulturalnych.

Scenariusz lekcji „Światowy Dzień Książki” w wersji lubelskiej zaprasza uczniów do odkrywania historii miasta poprzez poznawanie miejsc i postaci Lublina jako otwartej książki, w której powstają legendy, wiersze, słowne murale, biblioteki, literackie festiwale.

Zajęcia łączą edukację polonistyczną, historyczną i plastyczną z regionalną i kulturową,

Dlaczego warto?

Realizacja scenariusza w wersji regionalnej:

• rozwija zainteresowania czytelnicze poprzez odkrywanie historii książki i literatury w Lublinie;
• pozwala zrozumieć, że książka, biblioteki mają ogromny wpływ na wiedzę i zdrowie człowieka;
• łączy interdyscyplinarnie edukację polonistyczną, artystyczną, historyczną i regionalną.

Elementy lokalnej tożsamości i tradycji

Lekcja może zostać rozbudowana o konkretne odniesienia do przestrzeni Lublina i regionu:

• udział w warsztatach składania czcionki i druku w Izbie Drukarstwa Domu Słów;
• wycieczka do oddziału zbiorów specjalnych Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej;
• nawiązanie do ekslibrisów Andrzeja Kota na kamienicy Starego Miasta w Lublinie;
• wizyta w muzeum literackim, w tym Muzeum Józefa Czechowicza;
• włączenie się we współorganizację Festiwalu Miasto Poezji, Urodziny Czechowicza, Festiwal Alfabet w Lublinie.

Współpraca z lokalną społecznością

• Zaproszenie pracownika biblioteki lub muzeum z działu konserwacji zbiorów bibliotecznych.
• Współpraca z Domem Słów, miejską lub wojewódzką biblioteką publiczną.
• Zorganizowanie spotkania z lokalnym poetą lub pisarzem.
• Wizyta w bibliotece szkolnej, miejskiej lub wojewódzkiej w ramach lekcji bibliotecznej.

Lokalny akcent medialny – promocja wydarzenia

Uczniowie mogą przygotować:

• własną książkę o Lublinie w dowolnej formie, uwzględniając jej typowe elementy budowy, 
• zaprojektować ekslibris do własnego księgozbioru, inspirując się exlibrisami bibliofilów lubelskich, np. Andrzeja Kota,
• nietypową formę książki, jak laporello, o twórczości poetów i pisarzy lubelskich, miejsc związanych z książką,
• opracować szlak wycieczki „Z książką po Lublinie”.

Propozycje hashtagów: #LubelskieEkslibrisy #BibliotekiLubelskie #PisarzeLublina #FestiwaleLiterackieLublina #LiterackieMuraleLublina

Struktura zajęć

1. Faza przygotowawcza

Rozmowa wprowadzająca na podstawie cytatu Wisławy Szymborskiej: “Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła”. Nauczyciel za pomocą prezentacji pokazuje zdjęcia różnych form książek i prosi o przyporządkowanie do nich określeń związanych z książką, jak: zwój, kodeks, tabliczka, manuskrypt, inkunabuł, starodruk. Uczniowie opisują, z czego i jak wykonane były dawniej książki i porównują ze współczesnymi.

2. Faza realizacyjna

• analiza budowy książki (tomik poezji Józefa Czechowicza, powieść pisarza Maxa Czornyja);
• praca w grupie: tworzenie wspólnej książki w wybranej formie z materiałów recyklingowych lub zniszczonych książek;
• praca w grupie: projektowanie ekslibrisu inspirowanego twórczością Andrzeja Kota;
• praca w grupach: plakat o zawodach związanych z książką.

3. Faza podsumowująca

Uczniowie prezentują swoje prace, opowiadając o wybranych formach książki, elementach budowy
 i zawartych w nich książkowych akcentach lubelskich. Wybierają zawód związany z książką, definiują go i uzasadniają, dlaczego warto go wykonywać. Podsumowanie dotyczy tego, czy książka pomaga budować więź z miejscem, w którym żyjemy. Nauczyciel podaje ciekawostki i przykłady osób – Lublinian, którzy byli lub są związani z miastem dzięki książkom, np. Józef Czechowicz, Bolesław Prus, Hieronim Łopaciński, Edward Stachura, Bolesław Prus, Marcin Wroński, Max Czornyj.

Link do scenariusza na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, którym można się inspirować

Lekcja pokazuje, że książka nie jest tylko przedmiotem użytkowym, ale żywym elementem życia intelektualnego i kulturowego człowieka. Uczniowie odkrywają, czym wyróżnia się Lublin na mapie Polski jako miasto inspiracji słowem, murali literackich, poetów oraz festiwali związanych z książką. Zdobywają informacje na temat ciekawostek regionalnych związanych z ludźmi zajmującymi się zawodowo książką - miejscem pracy poetów i pisarzy, animatorów książki, ilustratorów, drukarzy i bibliotekarzy.

Dzięki pracy twórczej uczniowie odkrywają, że książka zasługuje na traktowanie z szacunkiem i na swoje ważne święta w Lublinie i na świecie.

Serdecznie zapraszam

Aneta Szadziewska
 Doradca metodyczny ds. bibliotek szkolnych w LSCDN