Ad Rem. Edukacja. Nr 3-4 (03-04) 2025
Drodzy Czytelnicy, w obecnym numerze czasopisma zatrzymujemy się na chwilę, by wsłuchać się w głębszy rytm życia szkoły – tej codziennej, wielogłosowej przestrzeni, w której wiedza splata się z doświadczeniem, a wychowanie staje się subtelną sztuką rozwoju i budowania relacji. Edukacja nie jest tu jedynie systemem przekazywania treści. Jawi się raczej jako ruch, dialog, poszukiwanie. Jest próbą towarzyszenia młodemu człowiekowi w drodze, w której zdobywanie kompetencji łączy się nierozerwalnie z odkrywaniem wartości, z pamięcią i odpowiedzialnością za siebie oraz innych.
W dziale „Sztuka nauczania – Sztuka wychowania” poszczególne artykuły układają się w opowieść o tym, że zarówno nauczanie, jak też wychowanie – podobnie jak sztuka – wymagają uważnej obecności, wyczucia i odwagi. Marek Mirosław przywraca pojęciu patriotyzmu jego pierwotną głębię: zdolność do troski o wspólne dobro, do brania odpowiedzialności za ojczyznę, którą współtworzymy. W miniporadniku Beaty Bojar przygotowanie do matury przestaje być procesem technicznym, a staje się drogą dojrzewania i refleksji nad literaturą i językiem. Agnieszka Kowalska przypomina, że bibliotekarz szkolny to ktoś więcej niż strażnik księgozbioru, to przede wszystkim przewodnik po świecie wartości i znaczeń, które rodzą się na styku tekstów i doświadczeń – osobistych i zbiorowych. Joanna Nastaj-Leszczyńska kieruje nas ku uczniom często niezauważanym – tym, u których cisza lub krzyk są wołaniem o uwagę i zrozumienie. Anna Radziwiłko w „Złotej piątce” prezentuje pięć obszarów, dzięki realizacji których szkoła może stać się miejscem bezpiecznego wzrastania.
Artykuły umieszczone w dziale „Miejsca pamięci” przenoszą nas w obszar, w którym historia spotyka się z wrażliwością. Marta Goździowska-Łubkowska, sięgając do losów Borowiczan, przypomina, że pamięć nie jest aktem biernego wspominania, ale przede wszystkim praktyką odpowiedzialności wobec tych, którzy odeszli, a dzięki spotkaniom upamiętniającym nadal do nas mówią. Marta Kubiszyn prowadzi nas ku ręcznie rysowanym mapom z żydowskich ksiąg pamięci, odkrywając w nich ślady ludzkiego trwania. Mapy stają się znakiem ocalenia, zapisem miejsc, które żyją już tylko w sercach i archiwach.
W dziale „Pamiętajcie o ogrodach...” przenosimy się w przestrzeń natury, która od wieków stanowi metaforę ludzkiego życia. Artykuł Grzegorza Żuka pokazuje ogród jako miejsce kontemplacji i formacji – przestrzeń, w której uczymy się cierpliwości, troski i pracy rozumianej jako dialog z czasem. Grażyna Zawiślak przypomina, że kontakt z naturą ma moc uzdrawiania ludzkiej kondycji, bowiem hortiterapia otwiera drogę do harmonii, której często brakuje w intensywnym rytmie życia współczesnej szkoły.
Język jest nie tylko narzędziem komunikacji, lecz także sposobem bycia w świecie. Edyta Jabłonka i Agnieszka Kruk odsłaniają piękno języka portugalskiego, którego znajomość rozszerza horyzonty, stwarza nowe możliwości i uczy otwartości na inne kultury. Z kolei ks. Andrzej Konachowicz, opisując edukacyjny wymiar Olimpiady Języka Białoruskiego, przypomina o znaczeniu języków mniejszych i tym samym delikatniejszych, które niosą w sobie wrażliwość całych społeczności.
„W świecie książek” pojawia się refleksja nad literaturą jako lustrem epoki i wewnętrznych światów. Jakub Koper zestawia dystopie od Reymonta do Orwella, ukazując je jako przestrogi, które mogą inspirować współczesną edukację do stawiania trudnych, ale pożytecznych pytań. Adam Świć natomiast proponuje wgląd w intymną przestrzeń domowej biblioteki, która przestaje być jedynie miejscem przechowywania książek. W jego bibliotece książki składają się na autobiografię czytelnika, stają się świadectwem życia i rozwoju.
Wszystkie artykuły łączy wspólne przesłanie: edukacja jest przestrzenią, w której rodzi się wewnętrzny porządek dzięki pamięci, relacjom i otwartości na drugiego człowieka. Mamy nadzieję, że lektura tego numeru będzie nie tylko spotkaniem z ciekawymi treściami, lecz także zaproszeniem do wewnętrznej wędrówki: ku pełniejszemu rozumieniu, uważności oraz ku odpowiedzialności, która czyni profesję nauczyciela nie tylko zawodem, ale przede wszystkim powołaniem.
Joanna Soboń, Dyrektor LSCDN
Grzegorz Żuk, Redaktor naczelny